หลายคนใฝ่ฝันอยากมีที่อยู่อาศัยเป็นของตัวเองและคิดว่าเพียงแค่มีเงินดาวน์หรือมีรายได้พอผ่อนค่างวดในแต่ละเดือนก็เพียงพอแล้ว แต่ในความเป็นจริง การครอบครองบ้านหนึ่งหลังมาพร้อมกับภาระทางการเงินที่ตามมาอีกมากมาย บทความนี้จะช่วยให้คุณเห็นภาพรวมของค่าใช้จ่ายแฝงที่ต้องเตรียมพร้อม เพื่อให้การมีบ้านเป็นความสุขที่ยั่งยืนและไม่กลายเป็นภาระหนักในภายหลัง
10 ค่าใช้จ่ายแฝงของคนมีบ้าน
1. ค่าโอนกรรมสิทธิ์ (Closing Costs)
เป็นค่าใช้จ่ายที่จ่ายเพียงครั้งเดียวตอนจดทะเบียนโอน ณ กรมที่ดิน โดยทั่วไปจะอยู่ที่ประมาณ 2% ของราคาประเมิน (ขึ้นอยู่กับการตกลงระหว่างผู้ซื้อและผู้ขาย) เช่น บ้านราคา 3 ล้านบาท คุณอาจต้องเตรียมเงินในส่วนนี้ประมาณ 60,000 บาท
2. ค่าประเมินมูลค่าบ้าน (Appraisal)
ค่าธรรมเนียมที่ธนาคารเรียกเก็บเพื่อส่งเจ้าหน้าที่มาประเมินมูลค่าหลักประกันในการขอสินเชื่อหรือการรีไฟแนนซ์ โดยทั่วไปราคาจะอยู่ที่ประมาณ 2,000–5,000 บาท
3. ค่าตรวจบ้านก่อนรับมอบ (Inspection)
การจ้างวิศวกรหรือผู้เชี่ยวชาญมาตรวจสอบระบบไฟฟ้า น้ำ และโครงสร้างก่อนเซ็นรับมอบบ้าน เพื่อป้องกันปัญหาซ่อนเร้นในอนาคต มีค่าใช้จ่ายประมาณ 3,000–10,000 บาท ตามขนาดของบ้าน
4. ค่าประกันบ้าน (Home Insurance)
ประกันที่คุ้มครองกรณีไฟไหม้ น้ำท่วม หรือภัยพิบัติต่างๆ ตามที่ระบุในกรมธรรม์ เป็นค่าใช้จ่ายภาคบังคับสำหรับผู้กู้ธนาคาร ประมาณ 1,000–3,000 บาทต่อปี
5. ประกัน MRTA (Mortgage Reducing Term Assurance)
ประกันที่คุ้มครองหนี้บ้านในกรณีที่ผู้กู้เสียชีวิตหรือทุพพลภาพ โดยธนาคารจะเป็นผู้รับประโยชน์เพื่อปิดยอดหนี้ มักเป็นยอดเงินก้อนใหญ่ เช่น 50,000–150,000 บาท/กู้ 20 ปี (สามารถรวมในวงเงินกู้ได้)
6. ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง (Property Tax)
ภาษีที่เจ้าของบ้านต้องจ่ายให้กับท้องถิ่นทุกปี อัตราภาษีจะขึ้นอยู่กับมูลค่าและประเภทการใช้ประโยชน์ (เช่น บ้านหลังหลักหรือบ้านหลังที่สอง) อัตราประมาณ 0.02% – 0.1% ของราคาประเมิน เช่น บ้านมูลค่า 10 ล้านบาท → เสียภาษีประมาณ 2,000 – 10,000 บาท/ปี (ขึ้นกับว่าเป็นบ้านหลังหลักหรือไม่ และอยู่ในเกณฑ์ยกเว้นหรือเปล่า)
7. ค่าส่วนกลาง (HOA Fees)
สำหรับบ้านในโครงการจัดสรรหรือคอนโดมิเนียม เพื่อใช้ในการดูแลพื้นที่ส่วนกลาง รปภ. และขยะ เช่น หากค่าส่วนกลาง 40 บาทต่อตารางเมตร สำหรับพื้นที่ 35 ตารางเมตร คุณต้องจ่ายประมาณ 1,400 บาทต่อเดือน
8. ค่าดูแลสวนและภายนอกบ้าน (Landscaping & Lawn Care)
สำหรับบ้านที่มีพื้นที่สีเขียว หากไม่สะดวกดูแลเอง การจ้างคนสวนอาจมีค่าใช้จ่ายประมาณ 500–1,500 บาทต่อครั้ง หรือ 3,000–5,000 บาท/เดือน
9. ค่าบำรุงรักษา (Maintenance)
งบประมาณสำหรับการซ่อมแซมเล็กน้อย เช่น ล้างแอร์ ซ่อมหลังคารั่ว หรือระบบประปา ควรเตรียมเงินสำรองไว้อย่างน้อย 1–2% ของราคาบ้านต่อปี เช่น บ้านราคา 3 ล้าน ควรเตรียมไว้ปีละ 30,000–60,000 บาท
10. ค่ากำจัดปลวกและแมลง (Pest Control)
การป้องกันความเสียหายโครงสร้างบ้านจากปลวกเป็นสิ่งสำคัญมาก มีค่าบริการประมาณ 3,000–6,000 บาทต่อปี
สรุป: การคำนวณต้นทุนจริงก่อนตัดสินใจมีบ้าน
บทเรียนสำคัญคือการซื้อบ้านไม่ได้จบแค่ค่างวดรายเดือนที่จ่ายให้ธนาคาร แต่ยังมีภาระทางการเงินที่ซ่อนอยู่ซึ่งรวมกันแล้วเป็นตัวเลขที่ไม่น้อยในแต่ละปี การวางแผนการเงินที่ดีจึงควรครอบคลุมถึง:
- การคำนวณต้นทุนรวม (Total Cost of Ownership) ตั้งแต่วันแรกจนถึงค่าใช้จ่ายรายปี
- การกันเงินออมสำรองไว้สำหรับค่าซ่อมแซมฉุกเฉิน
- การตรวจสอบสิทธิประโยชน์ทางภาษีเพื่อลดภาระรายจ่าย
บ้านคือทรัพย์สินที่จะมอบคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับคุณ หากคุณเตรียมความพร้อมรับมือกับค่าใช้จ่ายแฝงเหล่านี้ได้ บ้านก็จะกลายเป็นที่พักพิงที่มั่นคงอย่างแท้จริงครับ
(ที่ปรึกษาด้านการเรียนรู้เรื่องเงิน และ ผู้สอนทักษะการเงิน)
“สร้างชีวิตที่ใช่ ด้วยทักษะการเงินที่เปลี่ยนทุกการตัดสินใจให้เป็นโอกาส”