หลายคนมีความเชื่อว่าหากเงินเดือนเพิ่มขึ้น ชีวิตการเงินจะดีขึ้นโดยอัตโนมัติ แต่ในความจริง ยิ่งเราหาเงินได้มากเท่าไหร่ รายจ่ายมักจะขยายตัวตามรายได้ไปอย่างรวดเร็วโดยที่เราไม่รู้ตัว ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า รายจ่ายเฟ้อ (Lifestyle Inflation) ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้พนักงานออฟฟิศจำนวนมากแม้จะมีรายได้หลักแสน แต่กลับยังไม่มีเงินเก็บหรือมีเงินออมไม่เพียงพอ
วงจรชีวิตที่สะท้อนกับดักรายจ่ายเฟ้อ
หากเราปล่อยให้รายจ่ายเติบโตตามวิถีชีวิตโดยไม่มีการควบคุม เราอาจพบว่าตัวเองเพิ่งจะเริ่มมีเงินเก็บเมื่อมีรายได้แตะหลักเกือบแสน ดังตัวอย่างภาพสะท้อนชีวิตจริงต่อไปนี้:
- เงินเดือน 15,000 บาท: ยังไม่มีเงินเก็บ
- เงินเดือน 25,000 บาท: เริ่มมีภาระผ่อนรถ
- เงินเดือน 45,000 บาท: เริ่มมีภาระผ่อนบ้าน
- เงินเดือน 55,000 บาท: มีภาระการเลี้ยงดูบุตร 1 คน
- เงินเดือน 65,000 บาท: มีภาระการเลี้ยงดูบุตร 2 คน
- เงินเดือน 75,000 บาท: เริ่มมีค่าใช้จ่ายดูแลพ่อแม่ที่เจ็บป่วย
- เงินเดือน 85,000 บาท: เริ่มมีค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพของตนเอง
- เงินเดือน 95,000 บาท: เพิ่งเริ่มต้นมีเงินเก็บได้บ้าง
บทเรียนสำคัญคือความมั่นคงไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าคุณหาเงินเก่งแค่ไหน แต่ขึ้นอยู่กับว่าคุณควบคุมรายจ่ายได้ดีเพียงใด หากไม่มีแผนการเงินที่ชัดเจน รายจ่ายจะโตตามชีวิตไปเรื่อยๆ จนคุณไม่เหลือเงินออมเพื่ออนาคต
4 วิธีรับมือกับรายจ่ายเฟ้อ เพื่อสร้างวินัยทางการเงินระยะยาว
เพื่อให้รายได้ที่เพิ่มขึ้นกลายเป็นเงินออมที่มีประสิทธิภาพ คุณควรเริ่มต้นจัดการรายจ่ายให้อยู่ในกรอบผ่านแนวทางดังนี้:
1. แบ่งหมวดหมู่รายจ่ายให้ชัดเจน
จัดสรรเงินออกเป็น 3 ประเภทหลักเพื่อการควบคุมที่ง่ายขึ้น:
- รายจ่ายจำเป็น (Needs)
- รายจ่ายเพื่อความสุข (Wants)
- รายจ่ายเพื่ออนาคต (Savings & Investments)
2. ล็อกสัดส่วนการใช้จ่ายไม่ให้เกินตัว
กำหนดสัดส่วนที่แน่นอนจากรายได้ทั้งหมด เช่น ใช้จ่ายไม่เกิน 60%, ออมสำรอง 20% และนำไปลงทุนต่อยอดอีก 20% การทำเช่นนี้จะช่วยให้รายจ่ายของคุณไม่พุ่งสูงตามรายได้ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
3. เพิ่มรายได้เชิงรุกจากหลายช่องทาง
สร้างรายได้ทางที่สองหรือสาม เพื่อไม่ให้ภาระค่าใช้จ่ายผูกติดกับเงินเดือนเพียงทางเดียว วิธีนี้ช่วยลดความเสี่ยงหากเกิดวิกฤตกับรายได้หลัก
4. เตรียมเงินสำรองฉุกเฉินให้พร้อม
เพราะในอนาคตอาจต้องเผชิญกับ “ค่าใช้จ่ายที่เราไม่ได้เลือก” เช่น การซ่อมแซมบ้าน หรือค่ารักษาพยาบาลกะทันหัน การมีเงินสำรองจะช่วยให้แผนการเงินหลักของคุณไม่สะดุด
สรุป: ใช้เงินเป็นสำคัญกว่าหาเงินได้มากขึ้น
การหาเงินได้มากขึ้นเป็นเรื่องที่ดี แต่การใช้เงินเป็นนั้นสำคัญกว่า รายจ่ายเฟ้อไม่ใช่ศัตรูที่น่ากลัวหากเราทำความเข้าใจและเตรียมแผนรับมืออย่างเป็นระบบ หัวใจสำคัญคือการรักษารายจ่ายให้อยู่ในกรอบเดิมแม้จะมีรายได้เพิ่มขึ้น เพื่อเปลี่ยนส่วนต่างของรายได้นั้นให้กลายเป็นความมั่งคั่งในระยะยาว
เริ่มต้นวางแผนตั้งแต่วันนี้ เพื่อชีวิตที่มั่นคงแม้ในวันที่รายจ่ายรอบตัวเพิ่มขึ้นครับ
(ที่ปรึกษาด้านการเรียนรู้เรื่องเงิน และ ผู้สอนทักษะการเงิน)
“สร้างชีวิตที่ใช่ ด้วยทักษะการเงินที่เปลี่ยนทุกการตัดสินใจให้เป็นโอกาส”